Oosthuizen

From Heraldry of the World
Jump to: navigation, search
Logo-new.jpg
Heraldry of the World
Heraldiek van alle landen
Netherlands.jpg
Netherlands heraldry portal
Nederlandse heraldiek
Nederlandse gemeentewapens
Netherlands-flag.gif
(Dutch only/alleen Nederlandstalig)
(in English)

OOSTHUIZEN

Provincie  : Noord Holland
Opheffing  : 1970 Zeevang (2016 Edam-Volendam)
Toevoegingen  : 1846 Etersheim

I : 22 oktober 1817
"Getierceerd; het eerste van lazuur met 3 zilveren ruiten, het tweede geëmancheerd van zilver en keel, en het derde van sinopel, beladen met een in goud gevatte bril met een glas, zijnde het tweede er los beneden."

Wapen van Oosthuizen

Oorsprong/verklaring

De heerlijkheid Oosthuizen is waarschijnlijk in de 13e eeuw ontstaan.

De oudst bekende Heer, Gerrit van Heemskerk, wordt als zodanig genoemd in 1292. De familie Van Heemskerk blijft tot 1475. Daarna komt de heerlijkheid in bezit van de familie Van Zevenbergen en in 1529 aan Cornelis van Bergen. Aan hem is het grootste deel van het wapen van Oosthuizen te danken. De ruiten in het wapen zijn ontleend aan het wapen van het geslacht Van Boutersem-Glymes, zie hiervoor onder Fijnaart en Heijningen. De maliën zijn in Oosthuizen tot ruiten verworden. In het wapen van Zeevang zijn het weer maliën geworden.

Cornelis van Bergen beelde op zijn zegels tevens een bril af, zij het met twee glazen en nooit op zijn wapen. De oorsprong van de bril zou zijn dat hij tijdens een veldslag zijn oog had verloren en daardoor een bril in zijn wapen opnam. Een andere oorsprong van de bril wordt gegeven in het wapen van de Noord-Hollandse wapenstier, zie hiervoor onder Monnickendam.

De oorsprong van de drie punten blijft onbekend.

Hoewel Cornelis van Bergen maar kort Heer was van Oosthuizen, zijn de bril en de ruiten in het heerlijkheidswapen blijven staan. Op een zegel uit 1700 komt het wapen met de bril voor en op een zegel uit 1785 komt het wapen voor gedekt met een vijfbladerige kroon.

Oosthuz1.jpg

Het zegel uit 1700 (uit Ewe, 1972)

De burgemeester van Oosthuizen vroeg in 1815 het huidige wapen als hartschild van een gevierendeeld wapen : I en IV in zilver 3 bomen van sinopel en II en III in goud een dubbelgekanteelde dwarsbalk van sabel.

Dit laatste wapen was afgeleid van het wapen van de laatste heren van Oosthuizen, het geslacht van Bredehoff, heren van 1686-1815.
Hun wapen luidde alsvolgt : gedeeld: I doorsneden a in zilver 3 populieren van sinopel, b in zilver een valk van natuurlijke kleur, II in goud een dubbelgekanteelde dwarsbalk van sabel. Op rouwborden van de Heren uit dit geslacht is het wapen gevierendeeld met de populieren en de dwarsbalk, met het wapen van Oosthuizen als hartschild. Deze wapens hebben als voorbeeld gediend voor de burgemeester bij de aanvraag in 1815.

Wapen van Oosthuizen

Het wapen in de Koffie Hag albums +/- 1930

In het manuscript van Beelaerts van Blokland uit het eind van de 18e eeuw, wordt als wapen gegeven: van azuur, met een bril van goud, met een glas los daaronder. De andere onderdelen komen daarop dus niet voor.


Literatuur : de Lange en Prins, 1940; Danner, 1993; Beelaerts van Blokland, 17??