IJsselstein

From Heraldry of the World
Jump to: navigation, search
Logo-new.jpg
Heraldry of the World
Heraldiek van alle landen
Netherlands.jpg
Netherlands heraldry portal
Nederlandse heraldiek
Nederlandse gemeentewapens
Netherlands-flag.gif
(Dutch only/alleen Nederlandstalig)
(in English)


IJSSELSTEIN

Provincie  : Utrecht
Opheffing  : -
Toevoegingen : -

I : 11 september 1816
"Van goud beladen met eene fasce van sabel, een geëchequeteerde sautoir van 2 tieres van keel en zilver brocherende over het geheel."

NB : niet beschreven is een gouden kroon van 3 bladeren en 2 parels.

Wapen van IJsselstein

Oorsprong/verklaring

Het wapen is afgeleid van het wapen van Van Amstel.

Het geslacht Van Amstel bekleedde al in de 13e eeuw de heerlijke rechten in IJsselstein, Noord-Polsbroek en Benschop. Aan het eind van de 13e of het begin der 14e eeuw begonnen de leden zich Van IJsselstein te noemen. Het wapen Van Amstel is gedwarsbalkt van 8 stukken van zilver en sabel. Het wapen van de tak Van IJsselstein heeft dat gewijzigd in een enkele dwarsbalk op een gouden veld. Dit wapen wordt al genoemd in het manuscript van heraut Gelre. Het latere gemeentewapen is identiek aan het wapen van de tak Van IJsslestein en is in afgeleide vormen ook in de wapens van (Noord-)Polsbroek, Loosdrecht en Benschop te zien.

De stad is in de 14e eeuw gevormd, maar waanneer precies stadsrechten zijn verleend is onbekend. Aangezien het wapen identiek is aan het wapen van de tak Van Ijsselstein moet dat voor 1366 geweest zijn. In 1366 namelijk kwam de heerlijkheid in bezit van Van Egmond, in 1556 werd de heerlijkheid een onafhankelijke baronie die nog steeds Noord-Polsbroek en Benschop omvatte. In 1558 stierf de IJsselsteinse tak van Egmond uit en kwam de baronie aan het huis Oranje-Nassau. Het wapen echter bleef identiek aan dat van Van IJsslstein.

Het oudst bekende stadszegel, uit de 14e eeuw, vertoont een gekanteelde ringmuur met 2 waltorens; uit de muur rijzen 2 beelden op, rechts een paus, in de rechterhand een boek in de linker een herdersstaf; links een bisschop houdende een banier beladen met een dwarsbalk, waarover een geschakeerd St.Andrieskruis. In de 17e eeuw verschijnen zegels met daarop het wapen, gedekt door een kroon met 3 bladeren en 2 parels.

Het wapen op zich is sindsdien in principe ongewijzigd, alhoewel het ook regelmatig wordt afgebeeld met een parelkroon met 15 parels. In 1915 vroeg de gemeente aan de Hoge Raad van Adel of het wapen niet afgebeeld diende te worden met een parelkroon en twee schildhoudende leeuwen. Dit verzoek werd gedaan n.a.v. de voorstelling van het wapen op een steen in het raadhuis en ook op een oud gemeentestempel. De Hoge Raad van Adel gaf als antwoord dat de gemeente de kroon en leeuwen niet mocht voeren, aangezien dat niet in de beschrijving van het wapen stond vermeld. De versierselen waren waarschijnlijk latere toevoegingen, maar waarom die waren toegevoegd was niet bekend. De gemeente heeft echter nooit geprobeerd om de kroon en de leeuwen officieel aan te vragen.

Wapen van IJsselstein

Het wapen in de Oldenkott albums +/- 1910
Wapen van IJsselstein

Het wapen in de Koffie Hag albums +/- 1930
Ijsselstein.tile.jpg

Het wapen op een heraldische tegel|}


Literatuur : Giesen-Geurts et al 1989; Van den Bergh, 1878; Informatie gemeente IJsselstein; Gelre, 1414