Nederlandse Gemeentewapens

OSSENDRECHT

Provincie : Noord Brabant
Opheffing : 1997 Woensdrecht
Toevoegingen : -

I : 1 oktober 1938
"Gedeeld : I in azuur het beeld van de Heilige Gertrudis van goud, II doorsneden : 1) gedeeld a) in sabel een leeuw van goud, getongd en genageld van keel, b) in goud 3 palen van keel, 2) in sinopel 3 maliën van zilver. Het schild gedekt met een gouden kroon van 3 bladeren en 2 paarlen."

NB : de heilige draagt in de rechterhand een kromstaf, waartegen 3 muizen opklimmen

Oorsprong/verklaring :
Het wapen is een combinatie van de plaatselijke heilige en het wapen van het Markiezaat van Bergen op Zoom (zie Fijnaart). St. Gertudis was tevens de beschermheilige van het gehele Markiezaat.

Voor 1938 voerde de gemeente het volgende wapen :

"Gevierendeeld : I gedeeld : a) schuinrechts geruit van zilver en azuur, b) in goud een leeuw van sabel, getongd en genageld van keel,II gedeeld : a) in keel een schildje van zilver, waaroverheen een karbonkel van goud, b) in zilver een leeuw van keel, gekroond, getongd en genageld van goud, III gedeeld : a) in zilver een leeuw van azuur, getongd van keel, gekroond van goud, b) in goud een dwarsbalk geschakeerd in 3 rijen van 4 stukken van zilver en keel, IV gedeeld : a) in zilver 3 kepers van keel, b) in goud een dwarsbalk van sabel, over alles heen een hartschild van sabel, beladen met een leeuw van goud, getongd, gekroond en genageld van goud."

Dit wapen was het wapen van de laatste markies van Bergen Op Zoom, waartoe Ossendrecht behoorde. Het was het wapen van de Hertog van Sultsbach, keurvorst van de Pfalz, hertog van Beieren, Kleef en Berg, Graaf van Veldenz etc etc. De kwartieren zijn alsvolgt :

Ia Beieren, Ib Gulik, IIa Kleef, IIb Bergh, IIIa Veldenz, IIIb Mark, IVa Ravensberg, IVb Moers, HS Pfalz

In 1815 stuurde de gemeente een afdruk van dit zegel ter bevestiging naar Den Haag. De Hoge Raad van Adel reageerde dat het niet gepast was om het wapen van een landsheer op te nemen als gemeentewapen. Op een verzoek van de Hoge Raad van Adel voor een alternatief, werd niet gereageerd. In 1917 werd een oud zegelafdruk gevonden en dit werd aan de burgemeester geschreven. Pas in 1937 begon de gemeente met de aanvraag voor een nieuw wapen.

Het oudste zegel van Ossendrecht dateert uit de 16e eeuw (diverse afdrukken uit de 17e eeuw), waarop de H.Gertrudis het wapen van de markiezen van Bergen op Zoom uit het huis Boutersem vasthoudt. In 1750 wordt een nieuw zegel ontworpen met het wapen van de vorsten van Pfalz-Beieren. Dit laatste wapen werd door de Hoge Raad van Adel geweigerd, maar de gemeente voerde het wapen wel. Het wapen is in 1938 'verbeterd', maar ipv det wapen Boutersem werd het wapen Glymes genomen, iets dat niet in de zegels van Ossendrecht gevoerd werd.

Literatuur : vHam, 1983; vdBergh, 1878

Home © Ralf Hartemink 1996, ->

See also my other sites Food-Info.net and Food Dictionary