Heraldry of the World

The largest heraldry site on the net, with presently coats of arms on-line !

You are here : Home > Europe > the Netherlands

 


Nederlandse Gemeentewapens

NAARDEN

Provincie : Noord Holland
Opheffing : -
Toevoegingen : 1966 Weesperkarspel (ged, 1846 Bijlmermeer)

I : 26 juni 1816

"Van goud, waarop een dubbelden arend van sabel."

Oorsprong/verklaring :
Volgens een sage in 936 verleend door keizer Otto II. Rond dat jaar was Naarden gesticht door het klooster van Elten (bij Kleef).

De bovenstaande verklaring is echter niet mogelijk. De heraldiek is pas ontstaan aan het einde van de 11e eeuw. Er zijn weliswaar aanwijzingen dat wapens gevoerd werden rond de invasie van de Normandiers in Engeland (1066), maar daar zijn geen bewijzen van. De eerste wapens waren zuiver persoonswapens, steden voerden pas ongeveer een eeuw later wapens. Dit geeft al aan dat het wapen van Naarden niet voor 1200 zal zijn ontstaan.

Een tweede aspect is de voorstelling, de dubbele adelaar. De adelaar was (en is) het symbool van Duitsland. De Duitse keizers in de Middeleeuwen voerden al een adelaar als wapen. Diverse steden verkregen, om verschillende redenen, recht om de Duitse adelaar te voeren. Waarschijnlijk gold dit ook voor Naarden.

De Duitse rijksadelaar was echter éénkoppig tot in het begin der 15e eeuw. Weliswaar zijn er munten bekend van keizer Karel IV (-1378) met daarop een dubbelkoppige adelaar, maar de dubbele adelaar werd pas officieel het rijkswapen in 1443 door keizer Sigismund. Dit maakt de verlening tijdens de regering van Otto II uiterst onwaarschijnlijk. Ook andere Nederlandse steden met een dubbelkoppige adelaar in het wapen (Groningen, Nijmegen) verkregen deze wapens pas in de 15e eeuw.

Naarden verkreeg aan het eind der 13e eeuw stadsrechten. Meestal gaf dat aanleiding tot het slaan van een eigen zegel en introductie van een stadswapen. Het is niet bekend of dat ook bij Naarden gebeurde. De oudst bekende zegels dateren van 1534 en vertonen de dubbele adelaar.

Een andere verklaring voor het wapen wordt gegeven door Sierksma. Hij gaat ervan uit dat het wapen een samenvoeging is van twee verschillende adelaars. In de 12e eeuw werd het huidige Gooi waarschijnlijk bewoond door Friezen. Het symbool voor Friesland was de halve adelaar (met opgetrokken poot). Toen het gebied in bezit kwam van de abdij van Elten werd deze adelaar samengevoegd met de Duitse (eenkoppige) adelaar.

Deze verklaring is evenmin niet logisch. Ten eerste was de Friese halve adelaar typisch persoonsgebonden, ten tweede, waarom zou de abdij van Elten de Duitse adelaar opnemen in het wapen van Naarden ? Meestal werd in een dergelijk geval het wapen van het klooster, de patroonheilige (hier St. Vitus) of het wapen van de abt opgenomen, niet het wapen van de (ver verwijderde) keizer.

De oorsprong van het wapen van Naarden zal waarschijnlijk wel nooit duidelijk worden !

Literatuur : vdBergh, 1878; Schuitema Meyer en Van der Veen, 1965; Sierksma, 1980




Sitemap © Ralf Hartemink 1996, ->

See also my other sites Food-Info.net and Food Dictionary



Disclaimer:
This site is private and non-commercial. All sources are mentioned when known. If you own copyrights to the information provided and are not mentioned, please contact the webmaster.

The information (texts or pictures) of this site may be used for private purposes but only after permission of the webmaster and with credit/link to this site. Be aware that for many non-commercial purposes permission of the (municipal) council to which the arms belong is needed ! When not sure, contact the council.
Use of the images in Wikipedia is allowed with reference to this site and/or the original source as mentioned on the site. Use template {{ngw}} for Dutch images and {{ngw2}} for non-Dutch images and always add original source. It is not allowed to use texts of this site on Wikipedia without permission !

For commercial purposes permission of the council as well as the webmaster of this site is always needed. The webmaster of this site is not responsible for commercial use of the material provided.
Disclaimer last changed on April 29, 2008 (addition Wikipedia templates), previous change January 2007 (addition Wikipedia text), previous change 2001.