Oirschot

From Heraldry of the World
Jump to: navigation, search
Netherlands.gif
Heraldry of the World
Civic heraldry of the Netherlands - Nederlandse gemeentewapens
Netherlands.gif

OIRSCHOT

Provincie  : Noord Brabant
Opheffing  : -
Toevoegingen : 1997 Oost- West- en Middelbeers

I : 28 juli 1819
"Gevierendeeld: het eerste en vierde van goud, beladen met een zwarte klimmende leeuw en het tweede en derde mede van goud, beladen met een roode klimmende leeuw."

NB over de delingslijn een streepkruis van sabel.

Wapen van Oirschot

II : 26 februari 1970
"Gevierendeeld : I en IV in sabel een leeuw van goud, getongd en genageld van keel, II en III in zilver een dubbelstaartige leeuw van keel, gekroond en genageld van goud. Hartschild: in goud 4 palen vaan keel en een uitgeschulpte schildzoom van azuur. Het schild gedekt met een gouden kroon van 3 bladeren en 2 paarlen."

Wapen van Oirschot

III : 26 juni 1997
"Gevierendeeld: I en IV in sabel een leeuw van goud, getongd en genageld van keel; II in zilver een uitgerukte eikenboom van sinopel; III in zilver drie boven elkaar geplaatste baarzen van azuur. Het schild gedekt met een gouden kroon van drie bladeren en twee parels."

Wapen van Oirschot

Oorsprong/verklaring

Het eerste wapen is een sterk verbasterde versie van het gevierendeelde wapen Brabant-Limburg. In het tweede wapen zijn de kleuren juist weergegeven en is als hartschild het wapen van de familie De Merode toegevoegd. In het derde wapen zijn elementen toegevoegd voor Oost- West- en Middelbeers.

De heerlijkheid Oirschot was een leen met twee heren, de hertog van Brabant en een zgn halfheer. Op een schepenbankszegel uit 1320 is een struik te zien met de schilden van beide heren, dwz rechts Brabant en links dat van Rogier van Leefdaal (zie Beek en Donk).

Zegel van Oirschot

zegel van 1372


In de 17e eeuw werd de struik een boom en later werd het geheel geplaatst op een schild, waarbij de schildjes dus vervielen tot bijschildjes. Een dergelijke afbeelding is oa te vinden bij Le Roy in zijn beschrijving van Brabant in 1730.

In 1815 werd het wapen aangevraagd met de boom en 2 bijschildjes, namelijk links het wapen van Sweert de Landas (de laatste heer) en rechts Brabant-Limburg, met de vermelding dat het rechtse wapen het eigenlijke wapen van Oirschot was. De Hoge Raad van Adel bevestigde daarom alleen het rechter wapen, waarom het als Holland-Henegouwen werd bevestigd is niet duidelijk. Het nieuwe hartschild is het wapen van Merode, halfheren van 1410 tot 1672, en het belangrijkste van de verschillende families van halfheren.

Wapen van Oirschot

Het wapen in de Oldenkott albums +/- 1910
Wapen van Oirschot

Het wapen in de Koffie Hag albums +/- 1930
Wapen van Oirschot

Briefhoofden 1968-95

De gemeente wilde in 1969 eigenlijk alleen de kleuren van het wapen verbeteren. Maar omdat dan een identiek schild zou ontstaan als het wapen van Aarle-Rixtel, werd ter onderscheiding het hartschild Merode aangebracht. Het verschil met Aarle-Rixtel zou alleen de aanwezigheid van een kroon zijn. Aarle-Rixtel heeft als schildhouder verder nog de H.Maria.

Na de samenvoeging werd in eerste instantie gedacht aan het oude wapen, alleen nu met een hartschild met drie baarzen. Dit zou echter te veel nadruk leggen op Oost-, West- en Middelbeers, aangezien een hartschild de ereplaats is in een wapen. Behalve het leeuwenschild heeft Oirschot ook gebruik gemaakt van een eik als plaatselijk symbool, zie boven. De wapens van beide oude gemeenten bevatten de leeuwen van Brabant-Limburg en gekozen werd om die te combineren met de eik van Oirschot en de baarzen voor de drie Beerzen. De kleuren werden groen en zilver voor de eik, en de kleuren van het kwartier van Oisterwijk (waartoe Westelbeers behoorde) voor de baarzen.

Behalve het uiteindelijk verleende wapen werd nog een ander wapen ontworpen, waarin de leeuw van Brabant in de rechterhelft gecombineerd werd met in de linkerhelft twee kwartieren met de eikenboom en de baarzen. De gemeente opteerde echter voor het gevierendeelde schild.

De Hoge Raad van Adel had echter bezwaren tegen het ontwerp, met name omdat alleen de Brabantse leeuw werd gebruikt, en niet beide leeuwen. Het ontwerp van de Hoge Raad van Adel vertoonde in het bovenste deel de twee leeuwen en onder de eik en de baarzen. Uiteindelijk werd om verschillende redenen toch gekozen voor het voorstel met alleen de leeuw van Brabant.


Powered by Onecom.jpg

Literatuur : vHam, 1984, Schutte, 1976; brief gemeente Oirschot 13-08-1969; Roy, 1730; Melssen, 1998a.


Help maintaining Heraldry of the World !

Heraldry of the World is a private site, which is on-line since 1996. It is a hobby, which takes much time and money (books, hosting etc etc). If you would like to support this site, donations are very welcome ! You can support the site by donating items (books, pdf, images and other items) or financially using the PayPal button below.
All donations send to this specific PayPal address will be used for acquiring books or other items for the site and not for private use.