The largest heraldry site on the net, with presently coats of arms on-line !

Nederlandse Gemeentewapens

HENSBROEK

Provincie : Noord Holland
Opheffing : 1979 Obdam (2007 Koggenland), Heerhugowaard
Toevoegingen : -

I : 22 oktober 1817

"Van keel beladen met een broek van goud, waarop is rustende een hen van zilver."

Oorsprong/verklaring :
Het wapen is waarschijnlijk sprekend bedoeld, alhoewel 'broek' hier moerassig land betekent en geen (mannen)broek.

Het wapen is gelijk aan het heerlijkheidswapen. De gelijknamige ambachtsheerlijkheid werd in 1819 eveneens bevestigd in het gebruik van hetzelfde wapen. Bij de aanvraag kon niet worden aangegeven, waar het wapen vandaan kwam.

Van het wapen zijn een tweetal oudere versies bekend, het eerste uit de 15e eeuw, het tweede uit de 16e eeuw. De oudste vermelding geeft een wapen van Jan van der Bouckhorst, Heer van Hensbroek van 1433-1445. Het wapen vertoont een hen op een heuveltje. Het tweede wapen vertoont de hen, die met haar linkerpoot een (mannen)broek vasthoudt.

De hen is dus al een oud (sprekend) symbool voor het dorp. De geschiedenis van de broek is minder duidelijk. Kooiman geeft een uitgebreide verklaring, die betrekking heeft op de strijd tegen het water. Ten tijde van het oudste wapen wordt Hensbroek nog door het water bedreigd. De hen wordt daarom op een heuveltje, een veilige plaats, geplaatst. Op het tweede wapen is het gevaar minder, alleen is het nog wel een erg drassig gebied. Het heuveltje is dus niet meer nodig en de broek wordt als sprekend symbool opgenomen. Na de drooglegging van de meren in de 17e eeuw wordt de hen op de broek geplaatst, als symbool van overwinning op het water.

Helaas is het niet bekend wanneer de hen daadwerkelijk op de broek is geplaatst, dus is het niet na te gaan of een dergelijke symboliek inderdaad een rol heeft gespeeld.

Literatuur : Kooiman, 1951

Home © Ralf Hartemink 1996, ->

See also my other sites Food-Info.net and Food Dictionary